ابراهيم عاملي ( موثق )

196

تفسير عاملي ( فارسي )

كلاله بشما چنين حكم مىكند : اگر مردى بمرد و اولاد نداشت و خواهرى داشت ، نصف اموالش مال خواهر است . و اگر زنى بمرد و اولاد نداشت ، برادرش وارث او است ، و اگر آن مرده دو خواهر داشت دو سوّم مال ، حقّ آن دو نفر است ، و اگر برادر و خواهر ميّت چند نفر بودند ، حقّ برادران دو برابر خواهرها است . اين است دستور كار شما كه خدا معيّن كرده است تا گمراه نشويد چه خداوند است كه داناى همه چيز است . سخن مفسّرين : « الْكَلالَةِ » طبرى : ما ، غير فرزند و والدين را كلاله ميدانيم . حكايت كرده‌اند كه ابو بكر بر منبر گفت : آيات اوّل اين سوره در ميراث پدر و مادر و فرزند است ، و آيات بعد از آن براى ارث همسر است و برادر و خواهر از طرف مادر ، و اين آيت آخر سوره در ارث برادر و خواهرهاى پدر و مادرى و از طرف پدر تنها است ، و آيت آخر سوره ى انفال براى حقّ ارث دسته هاى مختلف خويشاوندان است . از ابن سيرين نقل شده است كه پيغمبر براهى ميرفت و حذيفه پشت سر آن حضرت بود و عمر از پى حذيفه ، اين آيه نازل شد ، پيغمبر ( ص ) بحذيفه ابلاغ فرمود و حذيفه بعمر . چون او خليفه شد ، از حذيفه اين را توضيح خواست او بجواب گفت : تو نميتوانى بواسطه ى مقامت من را وادار كنى چيزى بگويم غير آنچه آن روز گفتم ، عمر گفت : خدا تو را بيامرزد من چنين خواهشى از تو ندارم . در روايت ديگر نقل شده است كه حذيفه گفت : تو احمق هستى اگر از من چنين توقّع كنى و از عمر روايت كرده‌اند كه او گفت : هيچ مطلب مثل مسئله ى كلاله در نظر من مهمّ نبوده و به آن اندازه كه پيغمبر ( ص ) در برابر پرسش اين مطلب با من خشونت كرد در هيچ مورد به اين اندازه درشتى نفرمود ، تا اينكه روزى با انگشت خود بر من زد « به سينه يا پهلو » و فرمود آيت آخر سوره ى نساء براى جواب تو كافى است . مجمع : كلاله بمعنى برادر و خواهر است چنان كه از امامهاى ما همين معنى نقل شده است و از ابو بكر و جماعتى از مفسّرين نقل شده است كه مقصود غير - والدين است و فرزند .